Thế giới mỹ thuật kỳ lạ và bí ẩn của Quỳnh Giang

(Về triển lãm Thế giới đơn độc của Lý Trần Quỳnh Giang)

                         Lý Trần Quỳnh Giang


Bước vào thế giới mỹ thuật kỳ lạ và bí ẩn, tĩnh lặng song mạnh mẽ của họa sỹ trẻ đầy tài năng này như đòi hỏi một sức mạnh của chính tự nhiên.

Bản chất thích đơn độc, nơi thánh địa riêng tư của Giang rất táo bạo, không chút ngượng ngùng nhưng đồng thời nó luôn hướng vào nội tâm trong yên lặng.

Không hề sợ và né tránh những phức tạp của cuộc đời, Giang luôn bao quát cả những điều rắc rối, đen tối mà những người ít dũng cảm đều lảng tránh.

Được đào tạo theo ngành đồ họa nên việc làm tranh khắc gỗ đối với họa sĩ trẻ này thật tự nhiên và thoải mái. Sáng tác hoàn toàn theo cảm giác tự nhiên mang đến cho mình, Giang để cho khối tự nhiên của chất liệu gỗ do cô lựa chọn hướng nguồn cảm hứng của cô đến hình và khối.

Những chân dung mang tính điêu khắc cao cứ nhìn chằm chằm vào người xem với vẻ khiêu khích không khoan nhượng.

Những con cú ở trong mồm, những con ong nhung nhúc khắp thân hình làm cho tác phẩm căng tràn sức mạnh khiến không ai có thể lẩn tránh hoặc phớt lờ như không thấy.

Việc sử dụng vẻ đẹp thẩm mỹ phức tạp của cú và ong thể hiện sự hấp dẫn của họa sỹ đối với những mâu thuẫn trong cuộc đời.

Đen tối và nguy hiểm, luôn báo điềm gở và cuồng dại, sự mạnh mẽ của những sinh vật này lại tạo ra một sự yên tĩnh trong thế giới của cô để cô có thể lẩn trốn vào trong đó.

Những mảnh rời cảm xúc đan xen với hình thù cụ thể thạo ra sự hài hòa trong sự bất hòa, nó hấp dẫn người xem, buộc người ta phải phản ứng, điều tra rồi phát hiện.

Thế giới đơn độc này không dành cho những người nhẫn nhịn, cam chịu, nó dành cho những người thích kiếm tìm.

… Và tác phẩm của Lý Trần Quỳnh Giang trong thế giới đơn độc

Under The Skin, 99x75cm

Toys,103x78cm

Ligament, 102x104cm

Sleeping Season I, 98x72cm

Sleeping Season II, 102x73cm

Seluxen I, 100x69cm

Seluxen II, 104x70cm

Ngọc Liên trích từ nguồn trang: SOI

 

 


Lý Trần Quỳnh Giang: Sự mạnh mẽ của đàn bà…

VŨ LÂM

 

Ảnh: Internet

                                          Ảnh: Internet

           SOI – Đồng hành cùng cuốn sách 12 nghệ sĩ mỹ thuật đương đại Việt Nam (Chủ biên: Đào Mai Trang), SOI xin lần lượt giới thiệu chân dung của 12 nghệ sĩ: Vũ Dân Tân, TrươngnTân, , Nguyễn Minh Thành  Trần Lương, Lý Trần QuỳnhGiang, Đào Anh Khánh, Nguyễn Bảo Toàn Lê Quảng Hà, Jun Nguyễn Hatsushiba, Đinh Quang Lê, Đinh Ý Nhi, Ly Hoàng Ly (cùng những nghệ sĩ khác mà SOI đánh giá cao những nỗ lực cùng đóng góp) với góc nhìn riêng…

            Hồi còn học ở  trường mỹ thuật, tôi để ý đến một cô gái gầy gò, hay mặc đồ đen, đeo kính cận gọng to, dùng son môi thâm từ khi chưa có “mốt”, tóc rất dầy hay búi tròn, và hút thuốc lá liên tục.

Mỗi chiều muộn, đi đâu đó về, hay thấy cô gái đó ngồi ở một góc tối, nghe ve kêu và ngửi hương hoàng lan trong sân trường, điếu thuốc nhấp nháy đỏ.

Có một vẻ gì đó rất khó gần ở cô gái này, do vậy, nên suốt thời đi học, tôi chưa trò chuyện với cô bao giờ… Đó là chân dung Lý Trần Quỳnh Giang, một nữ họa sĩ còn rất trẻ ở Hà Nội, và của riêng Hà Nội.

vtc_34058_QuynhGiang

.

Ấn tượng đầu tiên của tôi với Giang là xem một tác phẩm của cô trong triển lãm sinh viên, nó khác tất cả các bức tranh bài tập kiểu phong cảnh, chân dung, trâu bò, gái dân tộc… của các sinh viên khác.

Bức tranh chia làm hai miếng toan, miếng một vẽ một cái mặt người đặt ở trên, miếng hai vẽ một đôi chân người đặt ở dưới. Giữa hai miếng là một khoảng đen kéo dài. Quả thực, bức tranh đó xem hơi sờ sợ.

Tôi gặp và trò chuyện với Giang lần đầu tiên trước khi triển lãm cá nhân lần thứ hai năm 2004 khai mạc. Đó là một buổi trưa mùa đông, chúng tôi ngồi uống trà chén và nói chuyện về nghề nghiệp.

Giang vẫn hút  thuốc, tay gầy run run vì lạnh, cô nói ít, và điềm tĩnh, dường như cô đang bận tâm đến một điều gì khác hơn là câu chuyện với người đối diện. Đó không phải là sự lơ đễnh, hay “lãng đãng” kiểu nghệ sĩ, mà là sự chìm đắm trong một không gian riêng tư của cô, không ai có thể xâm phạm được.

 

In_the_room_I,_2007 70x90cm

            In the room I, 2006, Sơn dầu, 70x90cm

 

Tuy không tỏ ra, nhưng cô vẫn bộc lộ rõ một vẻ yêu nghề rất thực tế và từ tốn, đó là khi cô nói đến bạn bè, đến những người sau khi ra trường vẫn còn duy trì việc vẽ vời, chứ không “lặn mất tăm”. Có lẽ, đó là một niềm động viên không nhỏ đối với cô…

Lần thứ hai, tôi gặp cô ở nhà sau khi cô vừa đoạt giải Ánh mắt trẻ, một cuộc thi dành cho nghệ sĩ tạo hình dưới 35 tuổi của Trung tâm văn hóa Pháp tại Hà Nội. Xưởng vẽ là một căn phòng ngay ngắn bên cạnh, rất sạch như thói quen của các thiếu nữ, chứ không lôi thôi và lem nhem mầu mè như xưởng vẽ của các họa sĩ thường gặp.

Giang đang ốm, lại có chuyện buồn vì một người bạn thân mới mất, trông cô gầy đến phát sợ. Lần này chúng tôi nói chuyện rất lâu, tôi cũng chẳng nhớ rõ là nói cụ thể về chuyện gì.

 

 

The sadness 5, 2008, 155x120cm

The sadness V, 2008, Sơn dầu, 155x120cm

 

Chỉ nhớ nhất hai điều: Một là trông cô gái gày gò ốm yếu đó, lại liếc nhìn đống tranh sơn dầu và khắc gỗ xung quanh, có những bức to đùng, mà để vẽ nó, thì cứ phải gọi là “bơi cũng mệt”, tự nhiên tôi nảy sinh lòng cảm phục.

Đầu tôi lấn vấn một câu hỏi: Tại sao một người như thế, lại làm được một khối lượng công việc như thế? (Và thú thật là tôi cảm thấy ngượng cho mình).

Thứ hai, tôi nhớ đến câu Giang nói về cái sợ sự  “vong thân” của cô trong đám đông. Đó là khi bàn về tác phẩm  được giải của cô, một bức tranh khắc trên gỗ hình một cô gái khoả thân giang rộng cánh tay, ở dưới chân là một  đống hình những con mắt mở to trừng trừng.

Đi vào trong đám đông, ta cứ vướng vào những quan hệ mất thời gian như tơ nhện, vào những việc không đâu chẳng liên quan gì đến ta, cười cái cười của người khác, nói hùa theo những cái ý của người khác, đến bã bọt  mép, thì ta bị “vong thân” (mất bản thân) là cái chắc.

 

 

Myfriend, 2008, 70x150cm

Myfriend, 2008, Sơn dầu, 70x150cm

 

Sống lâu ở trong đám đông rất dễ bị xô đẩy như vậy, và dẫn đến mình chẳng còn là mình, chẳng được sống cho mình, Giang sợ điều đó lắm…! Đó là lý do để cô ít nói, và chúi mình vào làm việc. Cô bảo, loạt ba bức tranh vẽ khắc trên gỗ đó, cô vẽ để dành cho “những người trong bóng tối” nhìn thấy.

Có thể hiểu, những người trong bóng tối ấy là những người đã khuất, hoặc là những người mù. Bởi vì tranh cô khắc trên gỗ, những người mù có thể nhìn thấy bằng tay…

Tôi cảm thấy dường như, có một “khoảng tối” đến mênh mông ở trong tâm hồn của người vẽ ra nó. Điều gì đã xảy ra với cô, trong khi những cô gái thuộc lứa tuổi này, hầu hết chỉ lo về chuyện chồng con, công việc, mua sắm, thời trang, vô tư, phù phiếm và vui vẻ?…! Dường như  Giang có những ám ảnh rất sâu đậm từ trong ký ức, với “thế giới bên kia”, với những cái đẹp đẽ tinh tế đang mất đi.

 

 

Sleeping Season II, 2009, Khắc gỗ, 102x73cm

Sleeping Season II, 2009, Khắc gỗ, 102x73cm

 

Những người ta gọi là “bản lĩnh”, là “mạnh mẽ” thường thấy trong cuộc sống thường là những người “ăn to nói lớn”, “ăn sóng nói gió”, cương quyết, dứt khoát, yêu ghét phân minh, đôi khi cực đoan, cá tính rõ, bất kể đấy là đàn bà hay đàn ông.

Giang không phải típ người như  vậy, đối với vẻ bên ngoài, với mọi người, hình như Giang luôn cố giữ một  cách ứng xử  cho phải phép nhất, để rồi cô “bùng” ra những cái riêng ở trong tác phẩm của mình.

Và cô cũng “tự xử lý’ chính mình trong tác phẩm là chủ yếu – cô vẽ hầu hết là chân dung tự họa dưới mọi dạng vẻ. Với tranh khắc gỗ, thường khắc trực tiếp trên gỗ và không in ra. Xem tranh Giang, người ta có cảm giác chung là buồn và “dị”.

 

 

The Cold season II, 2004, Sơn dầu, 90x120cm

The Cold season II, 2004, Sơn dầu, 90x120cm

 

Bây giờ thì  cô đã là một trong những tên tuổi của những họa sĩ nữ trẻ tuổi trên dưới 30 đang làm nên “chân dung họa sĩ nữ” của giai đoạn này.

Người ta lạ lùng vì chỉ tự ngắm  mình, mà sao lại có thể trình bày được tâm hồn với nhiều dạng vẻ phong phú như thế. Nhưng được xem ngắm cái quá đỗi riêng tư buồn bã ấy, và nhìn ra cái chung, thì thấy hình như chúng có liên quan, mặc dù có vẻ như tác giả và tác phẩm chẳng thèm quan sát gì cả đến “xã hội”. Khi ấy, mới hiểu ra rằng, sự mạnh mẽ của đàn bà, thời nào cũng vậy: là ở sự  riêng tư yếu đuối và yêu thương!

Bài của Vũ Lâm ( nguồn: SOI )